بلاگ بامارو

فواید و زیان های گیاه خواری: همه آن چیزی که درباره گیاه خواری باید بدانیم

در برابر رژیم‌های خوراکی‌های متکی به فرآورده‌های گوشت حیوانات مانند گوشت‌های قرمز گاو و گوسفند و گوشت سفید مرغ و ماهی‌ها، رژیم‌های غذایی‌ای بر پایه مصرف گیاهان و ترکیب‌های گوناگون آن‌ها، نیز وجود دارد که به گیاه‌خواری معروف شده‌اند.

گیاه‌خواری

در برابر رژیم‌های خوراکی‌های متکی به فرآورده‌های گوشت حیوانات مانند گوشت‌های قرمز گاو و گوسفند و گوشت سفید مرغ و ماهی‌ها، رژیم‌های غذایی‌ای بر پایه مصرف گیاهان و ترکیب‌های گوناگون آن‌ها، نیز وجود دارد که به گیاه‌خواری معروف شده‌اند. غذای گیاهی و گیاه‌خواری و سودها و فایده‌های آن در کنار زیان‌ها و آسیب‌های احتمالی این رژیم‌ها همواره جزء مباحث چالش‌برانگیز در مبحث خوراکی‌ها در همه جهان بوده است. سودها و فایده‌های گیاه‌خواری را برخی از مخالفین، زیر سؤال می‌برند و زیان‌های گیاه‌خواری را شاید حتی غلو شده نشر داده‌اند ولی آیا به‌راستی گیاه‌خواری سود و زیانی خاص هم دارد؟

رژیم غذایی گیاه‌خواری

رژیم‌های گوناگونی برای گیاه‌خواری و گیاه‌خوار شدن وجود دارد که استفاده از هرکدام – فارغ از سود و فایده یا زیان و ضررهای گیاه‌خواری – انسان را به یک گیاه‌خوار حرفه‌ای تبدیل می‌کند. گیاه‌خواری دربرگیرنده برنامه غذایی شکل یافته از مواد گیاهی چون سبزی‌ها، غلات، حبوبات، میوه‌ها، دانه‌های روغنی است که نیازهای غذایی یک گیاه‌خوار را به‌خوبی برآورده می‌کند. غذای گیاهی اسید چرب اشباع و کلسترول کمی دارد و تنها در حدود ۳۰ درصد کالری غذای گیاهی از چربی است که باعث می‌شود یک گیاهخوار بسیار کمتر در معرض دچار شدن به بیماری‌های قلب و عروق، دیابت، سرطان‌ها، فشارخون بالا، چربی و اضافه‌وزن زیاد، باشد. گیاه‌خواران برای تأمین چربی و آهن و ویتامین‌های موردنیاز بدن باید مصرف مواد گیاهی خاصی را مرتب در برنامه غذایی خود داشته باشند. برای دریافت کالری و چربی موردنیاز بدن باید به مصرف درست مارگارین، مغزها، روغن‌ها، کره مغزها، کره دانه‌ها، آوکادو و نارگیل بپردازند تا کمبود کالری پیدا نکند برای تأمین آهن بدن نیز رژیم گیاه‌خواری مصرف سبزی‌های برگ سبز و لوبیاهای خشک که سرشار از آهن هستند را در برنامه غذایی گیاهی خوددارند..

 سود و فایده گیاه‌خواری

از سود و فایده رژیم‌های غذایی گیاه‌خواری بسیار سخن گفته می‌شود ولی آنچه از ین سود و فایده‌های گیاه‌خواری می‌توان نام برد که به‌صورت علمی ثابت‌شده است این نکته‌ها می‌باشد. میوه‌ها و سبزی‌ها در کنار انواع حبوبات، بدنه اصلی رژیم غذایی گیاه‌خواری هستند که از منابع سرشار تأمین پتاسیم محسوب می‌شوند که برای قلب بسیار عالی ست. رژیم گیاهی مصرف کلسترول را به‌طور کامل از برنامهٔ غذایی حذف می‌کند و همه بیماری‌های ناشی از کلسترول بالا را از میان می‌برد. از سویی رژیم گیاهی از تشکیل یافتن پلاک در رگ‌های خونی جلوگیری می‌کند و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را کمتر می‌کند. گیاهخواری میزان فیبر محلول که روزانه دریافت می‌کنید را افزایش می‌دهد. پیروی از یک رژیم غذایی گیاهی متعادل موجب افزایش فیبر محلول در روده‌ها می‌گردد. افزایش فیبر یکی از روش‌های کاهش گردش کلسترول بد در بدن شماست. فیبر با کلسترول بد در مجرای روده وارد فعل‌وانفعالاتی شده و سریعاً آن را از بدن بیرون می‌کند. این کار به کاهش کلسترول بد ذخیره‌شده در بدن منتهی می‌گردد. فیبر محلول در غذاهایی مانند بنشن‌ها، عدس‌ها، سبزی‌ها و آجیل‌ها یافت می‌شود.

رژیم گیاهی درست، میزان چربی‌های اشباع‌شده و کلسترول بدن را کاهش می‌دهد. چربی‌های اشباع‌شده در محصولات حیوانی از قبیل گوشت خوک، گوساله، پنیر، کره و لبنیات پرچرب وجود دارد و مصرف چربی‌های اشباع‌شده میزان کلسترول خون را افزایش می‌دهد. این افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و سکته را بالا می‌برد. کلسترول مازاد از مصرف محصولات حیوانی وارد بدن می‌شود تجمع کلسترول در خون عامل اصلی بیماری‌های قلبی، سکته و حملات قلبی می‌باشد. کلسترول علاوه بر تولید چربی، مواد زائد و کلسیم عامل تشکیل پلاک در خون می‌گردد. هنگامی‌که پلاک در سرخرگ‌ها شکل گیرد، مسدود و سفت شدن سرخرگ‌ها اجتناب‌ناپذیر است و درنهایت منجر به حملات قلبی و سکته می‌گردد. کلسترول پایین، با روغن‌های اشباع‌نشده آوکادو، آجیل‌ها و روغن‌زیتون که از پایه‌های رژیم غذای گیاهی هستند حاصل می‌شود. رژیم گیاهخواری، کاهش وزن را نیز در پی دارد زیرا میوه‌ها و سبزی‌ها حاوی کالری کمتر و آب فراوان هستند؛ و به انسان پیش از پایان غذا، احساس سیری می دهد.

از دیگر سود و فایده‌های گیاهخواری این است که در گیاهانی مانند روغن کوینولا، تخم کدو، سویا، گردو و بذر کتان ماده امگا ۳ یافت می‌شود که مصرف آن خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و دیابت را کاهش می‌دهد و موجب کاهش کلسترول و فشارخون بالا می‌گردد. میوه‌ها و سبزی‌ها سرشار از استرول گیاهی، پتاسیم و آنتی‌اکسیدان هستند که خطر بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهند. پتاسیم، به‌طور خاص، برای مقابله با فشارخون بالا بسیار مؤثر است. افزایش پتاسیم حقیقتاً موجب تغییرات محسوسی در سطح فشارخون می‌گردد. چنانچه این پتاسیم از مواد غذایی گیاهی تأمین گردد، تأثیر مثبت آن بیشتر نیز می‌شود. پتاسیم در مواد غذایی گیاهی مانند قارچ، سیب‌زمینی شیرین، بادام، سویا، زردآلو، موز، گوجه‌فرنگی و طالبی وجود دارد. باید یادآوری کرد که در یک رژیم گیاهخواری خوردن دستکم ۲ وعده لبنیات، ۴ وعده سبزی و میوه، ۶ وعده غلات، توصیه می‌شود تا سود و فایده گیاه‌خواری به‌طور کامل خود را نشان دهد.

 باید یادآوری کرد که مواد مغذی مهمی مانند ویتامین C، فلاونوئید، فلاونوئیدها که آنتی‌اکسیدان‌های گیاهی می باشند، فیبر خوراکی، نشاسته که سرشناس ترین کربوهیدرات گیاهی است، بیشتر در رژیم‌های غذایی گیاهی یافت می‌شود و در رژیم‌های غذایی غیرگیاهی به نسبت کمتری یافت می‌شوند.

زیان‌های گیاه‌خواری

زیان‌های رژیم‌های گیاه‌خواری را می‌توان در کودکان، نوجوانان، زنان باردار و شیرده که گروه‌های آسیب‌پذیر نامیده می‌شوند بیشتر مشاهده نمود که شامل کمبود مواد مغذی و موردنیاز بدن است. در دوران بارداری در زنان نیاز به پروتئین، ویتامین و کالری به‌شدت افزایش پیدا می‌کند اما چون در رژیم‌های غذایی گیاهی، ویتامین‌های ب ۱۲، ب ۲، ب ۶، اسید فولیک و روی و آهن، بسیار کمتر از رژیم‌های غذایی منابع حیوانی مانند انواع گوشت‌ها، وجود دارد و به همین دلیل خطر کمبود شدیدی مواد مغذی موردنیاز بدن در نوزاد و جنین و مادر وجود دارد. یک گیاهخوار برای جبران کمبودهای غذایی باید مصرف انواع حبوبات و گیاهانی که آن مواد را دارند بیشتر سازد تا بتواند کمبودهای بدن را جبران نماید و در پاره‌ای از مواقع به خوردن محصولات حیوانی مانند گوشت ماهی اقدام کند.

در پایان این گفتار، باید توجه داشت که فرآیند تهیه و پخت و مصرف خوراکی ها و غذاها، با احساس شخصی و سلیقه و میل هر فرد رابطه ای مستقیم دارد، گیاهخوار شدن یک انتخاب هوشمندانه است که برای ماندگار شدن نیاز به دقت بیشتر در تهیه غذای گیاهی و لذیذتر شدن آن دارد. دقتی که طعم غذاهای گیاهی را می تواند از غذاهای غیرگیاهی نیز مطبوع تر می سازد. غذای گیاهی با همه سود ها وفایده هایش و زیان های احتمالی اش، تنوعی دیگر به سفره های ما می بخشد…..تنوعی که نیاز زندگی ماست….

منبع عکس : سایت رنگیتر

نام عکاسان: علی سبکبار ، مژگان مجد

۱۹ comments

ما را در اینستاگرام فالو کنید

Load More
Something is wrong. Response takes too long or there is JS error. Press Ctrl+Shift+J or Cmd+Shift+J on a Mac.